Duurzaam woon-werkverkeer. Totaalmobiliteit in de praktijk

Employee mobility klinkt als een HR-onderwerp. In de praktijk is het veel breder. Voor veel organisaties is woon-werkverkeer een structurele kostenpost, een bron van CO2-uitstoot en een bepalende factor voor bereikbaarheid en medewerkerstevredenheid. In Nederland komt daar een extra realiteit bij. Werkgevers met 100+ werknemers moeten rapporteren over werkgebonden mobiliteit (zakelijk verkeer en woon-werkverkeer) via de Rapportageverplichting werkgebonden personenmobiliteit (WPM).

De vraag is daarom niet of u iets met uw totaalmobiliteit moet. De vraag is: gaat u dit moment alleen administratief benaderen, of gebruikt u dit moment om uw totaalmobiliteit daadwerkelijk meetbaar en duurzamer te maken?

Wat bedoelen we met totaalmobiliteit en waarom is het meer dan woon-werkverkeer?

Totaalmobiliteit omvat het dagelijkse reisgedrag van medewerkers. Denk aan woon-werk, dienstreizen en de keuzes tussen auto, OV, fiets en thuiswerken. In carbon accounting kaders valt woon-werkverkeer bovendien expliciet onder Scope 3. Het GHG Protocol beschrijft “employee commuting” als vervoer tussen huis en werklocatie, met hybride werken als optioneel onderdeel.

Dat betekent: zelfs als uw organisatie de leaseauto’s verduurzaamt, kan woon-werkverkeer nog steeds een substantieel deel van uw indirecte footprint vormen. En juist daar is vaak nog weinig beleid op ingericht.

De Nederlandse realiteit. Werkgebonden mobiliteit is groot en de auto domineert

Wie woon-werkverkeer wil verduurzamen, moet eerst erkennen hoe groot het is. In 2023 werd ongeveer 25% van de afgelegde afstand in Nederland aan woon-werk toegeschreven. Tegelijkertijd wordt circa 70% van de totale afstand per auto afgelegd.

Ook het reisgedrag stabiliseert, maar het keert niet vanzelf terug naar de situatie van vóór 2019. Het Landelijk Reizigersonderzoek 2024 laat zien dat autokilometers voor woon-werk in 2024 licht stegen ten opzichte van 2023 (+1%), terwijl OV-kilometers voor woon-werk daalden (-4%) en fietsafstand licht daalde (-2%).

De conclusie is zakelijk relevant. Als u niets verandert, verandert er vaak weinig. Voor echte reductie zijn beleid, incentives en uitvoering nodig.

WPM: van rapporteren naar sturen

De WPM verplicht organisaties met 100+ medewerkers om te rapporteren over zakelijk verkeer en woon-werkverkeer.

Belangrijk om te volgen is dat de wetgeving waarschijnlijk verandert. In de Kamerbrief van 20 november 2025 is het voornemen uitgesproken om het MKB uit te zonderen, zodat de verplichting vanaf januari 2027 naar verwachting alleen nog geldt voor organisaties met 250+ werknemers. Tot die tijd blijft 100+ de huidige norm.

Voor beleid is dit precies de reden om verder te kijken dan “voldoen”. Een goed mobiliteitsplan levert ook iets op als de rapportagedrempel later wijzigt. Namelijk inzicht, kostenregie en een onderbouwde route naar CO2-reductie.

Waar organisaties vaak vastlopen

Data

U kunt niet sturen op wat u niet meet. Veel organisaties hebben geen betrouwbaar beeld van reispatronen. Niet op gebied van afstand, modaliteit en variatie. Terwijl juist die gegevens de data vormen voor prioritering.

RVO biedt expliciet hulpmiddelen voor gegevensverzameling, waaronder een werkblad dat een enquêteformat bevat. De valkuil blijft dat data versnipperd is. Declaraties, tankpassen, leaseadministratie, OV-vergoedingen en thuiswerkafspraken zitten vaak in verschillende systemen.

Gedrag

De auto is vaak de standaard en woon-werkverkeer is hardnekkig gewoontegedrag. Het RIVM laat zien dat veel mensen zelfs bij korte afstanden de auto nemen. In 2022 ging 44% van de mensen die binnen 7,5 kilometer van het werk wonen met de auto.

RIVM benadrukt dat gedragsverandering vraagt om een mix van maatregelen: actief stimuleren, autogebruik minder aantrekkelijk maken en het slim timen van maatregelen zoals bij verhuizen of een nieuwe baan.

Beleid

Sturing kan onbedoeld de verkeerde kant op gaan. Het Landelijk Reizigersonderzoek van 2024 laat zien dat werkgeversregelingen en vergoedingen kunnen samenhangen met verschuivingen tussen auto, OV en fiets.

Daarom is financiële logica belangrijk. Wat beloont u, wat faciliteert u, welke frictie bouwt u in? En, hoe verhoudt dit zich tot de fiscale kaders?

Wat u concreet kunt doen

De maximum onbelaste vergoeding is € 0,23 per kilometer. Dit geldt voor eigen vervoer, ongeacht het vervoermiddel. Voor openbaar vervoer kan de werkgever ook de werkelijke kosten belastingvrij vergoeden.

Zet in op de grootste kansgroepen

Praktisch begint verduurzaming vaak bij:

  • Medewerkers met korte afstanden waar fiets of e-bike realistisch is.
  • Medewerkers met OV-kans (goede verbinding, P+R, combinatie fiets en trein).
  • Medewerkers met hybride werkpatroon waar thuiswerken en spitsmijden de druk verlagen.

De RIVM-inzichten over kort woon-werkverkeer laten zien dat hier veel potentieel ligt, mits faciliteiten en communicatie kloppen.

Stuur met een mix van maatregelen

Effectieve maatregelen zijn meestal een portfolio, niet één knop. Denk aan:

  • Fiets en e-bike stimuleren met faciliteiten, heldere en aantrekkelijke vergoedingen.
  • OV aantrekkelijk maken door abonnementen of volledige kostenvergoeding.
  • Parkeerbeleid inzetten als sturingsmechanisme, bijvoorbeeld schaarste, prijsprikkels of prioritering voor carpoolers.
  • Thuiswerken structureren waar het kan, met duidelijke afspraken en goede ICT-voorzieningen.
  • Carpoolen, hubs of deelmobiliteit waar locatie en functie dat toelaten.

Van beleid naar businesscase

Voor finance en inkoop is de vraag: wat levert het op, en hoe borgen we het?

Een praktische KPI-set voor totaalmobiliteit:

  • Kilometers per modaliteit (woon-werk en zakelijk apart).
  • CO2-impact volgens consistente emissiefactoren en definities (zodat u trendmatig kunt sturen).
  • Kosten per km en per medewerker per maand (vergoeding, parkeer, lease-impact).
  • Reistijd en punctualiteit (waar mogelijk).
  • Deelnamegraad per maatregel (fietsenplan, OV, carpool).

Het voordeel van deze aanpak is dat u niet blijft hangen in “duurzaam praten”. U bouwt een stuurcyclus, met meetbare acties en evaluatie.

Download de whitepaper

Wilt u het onderwerp verdiepen, inclusief internationale best practices en een concrete hoofdstukstructuur met uitdagingen, oplossingen en voordelen. Download dan de nieuwste fleetcompetence whitepaper “Employee mobility & sustainable commuting”.

Veelgestelde vragen

Als uw organisatie 100 of meer werknemers heeft en staat ingeschreven in het handelsregister van de KvK, dan geldt de rapportageverplichting werkgebonden personenmobiliteit (WPM). Let op. Er is een beleidsvoornemen om dit per januari 2027 naar 250+ werknemers te verschuiven. Tot die tijd blijft de 100+ drempel leidend.

RVO verwijst naar een handreiking gegevensverzameling en een werkblad dat helpt bij het organiseren van data, waaronder woon-werk, auto van de zaak, mobiliteitsdienstverleners en declaraties. Lees verder over alles wat u moet weten over de rapportageverplichting werkgebonden personenmobiliteit.

Volgens Kerncijfers Mobiliteit 2024 was ongeveer 25% van de afgelegde afstand in Nederland in 2023 woon-werk.

De maximale onbelaste kilometervergoeding is € 0,23 per kilometer, ook in 2026. Dit geldt voor alle vervoermiddelen zoals de auto en de fiets.

Bij kort woon-werkverkeer is veel potentieel. Het RIVM laat zien dat in 2022 44% van de mensen binnen 7,5 km met de auto naar het werk ging. Bekijk snel waar u kunt reduceren met de Mobiliteitsscan.

Heeft u nog vragen?

Graag! Wij nemen spoedig contact met u op.

Lees meer van Molthoff Fleetmanagement:

Duurzaam woon-werkverkeer. Totaalmobiliteit in de praktijk

Employee mobility klinkt als een HR-onderwerp. In de praktijk is het veel breder. Voor veel organisaties is woon-werkverkeer een structurele kostenpost, een bron van CO2-uitstoot en een bepalende factor voor bereikbaarheid en medewerkerstevredenheid. In Nederland komt daar een extra realiteit bij. Werkgevers met 100+ werknemers moeten rapporteren over werkgebonden mobiliteit

Lees verder »

AI in Wagenparkbeheer. Van hype naar resultaat.

Vrijwel overal wordt over AI gesproken. Toch blijft het op het gebied van wagenparkbeheer en fleetmanagement opvallend stil. Terwijl het hier juist dagelijks om grote bedragen gaat, van leasekosten tot brandstof en van stilstand tot schades. In fleetcompetence Insight #7 laten we zien hoe u AI, Big Data en Telematica

Lees verder »

Bedrijfswagens: Kostenoptimalisatie en Elektrificatie

Lichte bedrijfswagens of Light Commercial Vehicles (LCV’s) zijn in veel sectoren de ruggengraat van de dagelijkse operatie. Denk aan logistiek, bouw, servicemonteurs: zonder LCV’s staat alles stil. Tegelijk brengen deze bedrijfsbussen unieke uitdagingen met zich mee die afwijken van personenauto’s. Ze draaien meer uren, vervoeren zwaardere ladingen en worden intensiever

Lees verder »

Een duurzaam wagenpark: de sleutel tot een toekomstbestendig bedrijf

Maak de stap naar een duurzaam wagenpark Een duurzaam wagenpark is essentieel in de snel veranderende zakelijke wereld, waar duurzaamheid niet langer een keuze is, maar een noodzaak. Het integreren van Environmental, Social en Governance (ESG)-principes in bedrijfsstrategieën is essentieel om concurrerend, veerkrachtig en relevant te blijven. Voor bedrijven met

Lees verder »

Wagenpark kosten: Hoe te monitoren, controleren en besparen

Het beheren van wagenpark kosten is een essentiële taak. De toenemende kosten van voertuigen, hogere rentetarieven en stijgende onderhoudskosten maken het noodzakelijk om een effectieve strategie te ontwikkelen voor kostenoptimalisatie. Daarnaast streven veel bedrijven naar duurzaamheid en het reduceren van hun CO2-uitstoot, wat vaak de overgang naar elektrische of andere

Lees verder »

Parkinson & Autoleasing

De trivialiteitswet van Parkinson is bij uitstek toepasbaar binnen het wagenparkbeheer en autoleasing. Cyril Northcote Parkinson (1909 – 1993) stelde in namelijk 1957 dat de hoeveelheid tijd die wordt besteed aan een onderwerp, omgekeerd evenredig is met de hoeveelheid geld die ermee gemoeid is. Deze wijsheid werd later bekend onder

Lees verder »

Hoe implementeer je een elektrisch wagenparkbeleid?

De toekomst: Op naar een elektrisch wagenparkbeleid Om klimaatverandering tegen te gaan, moeten we de wereldwijde uitstoot van broeikasgassen halveren tegen 2030. Bedrijven nemen verantwoordelijkheid tegenover klanten, consumenten, aandeelhouders en regelgevende instanties met een duidelijke strategie om de gezondheid en levenskwaliteit te verbeteren.Als onderdeel van het streven naar duurzaamheid neemt

Lees verder »

Hoe zet je je Fleet Management internationaal op?

Fleet management internationaal opzetten is niet langer optioneel Download volledige whitepaper In de snel globaliserende wereld van vandaag is het vermogen om fleet management internationaal op te schalen niet langer een luxe, maar een noodzaak voor bedrijven om te gedijen en te overleven. Internationaal wagenparkbeheer speelt in deze context een

Lees verder »

Waar moet je rekening mee houden bij het inkopen van een elektrisch wagenpark?

Steeds meer organisaties elektrificeren hun wagenpark in een streven naar duurzaamheid. Het veranderende mobiliteitslandschap, het groeiende aantal leveranciers en ook de steeds bredere voertuigkeuze brengt echter nieuwe uitdagingen en valkuilen met zich mee. Wat zijn de gevolgen voor uw inkoopstrategie? Hoe kunt u de risico’s tijdens het selectieproces voor leveranciers

Lees verder »

10 Flinke Missers bij Autolease Aanbestedingen

Het inkopen van autoleasecontracten kan op zichzelf al ingewikkeld zijn, maar als het gecombineerd moet worden met de Europese Aanbestedingsregels dan lijkt de complexiteit exponentieel toe te nemen. Wij begeleidden sinds 2012 al vele opdrachtgevers met het succesvol gunnen van nieuwe Raamovereenkomsten via Autolease aanbestedingen. Vanuit die praktijk delen we

Lees verder »

Wagenparkbeheer: De duivel zit in de details

In onze adviespraktijk helpen wij klanten om overzicht te krijgen over het wagenparkbeheer proces de wagenparkkosten. Dat betekent dat onze benadering vaak op een wat hoger abstractieniveau ligt dan losse lease offertes of een setje winterbanden. Met grote graagte praten we dan over risicobeleid, tactisch beheer, rapportagelijnen et cetera. Mooi

Lees verder »

Van Flutmanagement naar Fleetmanagement

We komen het nog veel tegen, wagenparkbeheerders die druk zijn met allerlei operationele taken van het wagenparkbeheer. Met de poten in de modder noemen ze dat. Tankpassen beheren, dealeroffertes doorsturen naar de leasemaatschappij en groene kaarten aanvragen. Je kunt er erg druk mee zijn. En dan hebben we het nog

Lees verder »

Autoleasecontracten inkopen: let op je tellen

Het inkopen van autoleasecontracten lijkt eenvoudig. Vergelijk wat leasetarieven, pik de goedkoopste eruit en teken de overeenkomst. Hoe eenvoudig kan het zijn? Niet zó eenvoudig in ieder geval, er zitten wat addertjes onder het gras en soms moet u zelfs opletten niet in een slangenkuil terecht te komen. Voordat we

Lees verder »

Besparen op het wagenpark, maar hoe dan?

In deze tijden grijpt het besparingsspook wild om zich heen. Grote en kleine kostenposten worden onder de loep genomen en zoveel mogelijk uitgebeend. Hoogst waarschijnlijk kan jij ook besparen op het wagenpark, maar men komt meestal niet verder dan het oprekken van de leasecontracten en wat extra korting bij de dealer. Jammer,

Lees verder »
Scroll naar boven